Van duurzaamheidsrapportage naar slimmer en efficiënter datacenterbeheer
Datacenters zijn onmisbaar voor onze digitale economie. Cloudtoepassingen, streaming, gegevensopslag en artificiële intelligentie doen de vraag naar rekencapaciteit snel toenemen. Tegelijk groeit de aandacht voor het energieverbruik, het watergebruik en de impact van datacenters op hun omgeving.
De Europese Commissie zette op 21 september 2026 de volgende stap met een voorstel voor een gemeenschappelijk Europees duurzaamheidslabel voor datacenters. Het label moet de prestaties van datacenters zichtbaarder en beter vergelijkbaar maken. Daarnaast loopt er een consultatie over mogelijke minimale prestatienormen.
Voor exploitanten is de centrale vraag daarom niet alleen welke gegevens zij moeten rapporteren, maar vooral welke informatie nodig is om hun installaties efficiënter, veerkrachtiger en toekomstbestendiger te beheren.
De 4 Europese KPI's die elke datacenteroperator moet rapporteren
De Europese rapporteringssystematiek vertrekt van vier duurzaamheidsindicatoren:
Power Usage Effectiveness of PUE: de verhouding tussen het totale energieverbruik van het datacenter en het energieverbruik van de IT-apparatuur.
Water Usage Effectiveness of WUE: het waterverbruik in verhouding tot het energieverbruik van de IT-apparatuur.
Energy Reuse Factor of ERF: het aandeel van de gebruikte energie dat buiten het datacenter opnieuw nuttig wordt ingezet.
Renewable Energy Factor of REF: het aandeel hernieuwbare energie in het totale energieverbruik.
Deze indicatoren vormen een belangrijk vertrekpunt. Maar een gemiddelde score op jaarbasis vertelt niet altijd waar verliezen ontstaan, wanneer risico’s optreden of welke optimalisatie het meeste effect heeft. Daarvoor zijn meer gedetailleerde gegevens nodig.
1. Totaal energieverbruik en IT-verbruik
Een datacenter moet minimaal onderscheid maken tussen:
- het totale elektriciteitsverbruik van de site;
- het verbruik van servers, opslag en netwerkapparatuur;
koeling; - noodstroom- en UPS-systemen (Uninterruptible Power Supply);
- pompen, ventilatoren, verlichting en andere ondersteunende installaties.
Dat onderscheid vormt de basis voor de PUE. Het maakt zichtbaar hoeveel energie daadwerkelijk naar de IT-belasting gaat en hoeveel nodig is om de infrastructuur operationeel te houden.
Een PUE-waarde alleen is echter niet voldoende. Door het verbruik per installatie en in de tijd te meten, kunnen afwijkingen, inefficiënte instellingen en sluimerverbruik sneller worden opgespoord.
2. Vermogenspieken en flexibiliteit
Niet alleen het aantal verbruikte megawatturen telt. Ook het moment waarop het datacenter elektriciteit afneemt, wordt belangrijker.
Waar moeten exploitanten zicht op hebben?
- het piekvermogen;
- het dagelijkse en seizoensgebonden verbruiksprofiel;
- beschikbare nood- en buffercapaciteit;
- verschuifbare elektrische belastingen;
- de mogelijke interactie met batterijen, koeling of andere buffers;
- de reactie van de installatie op signalen van het elektriciteitsnet.
Met die gegevens kan worden onderzocht of het datacenter zijn verbruik tijdelijk kan aanpassen zonder de dienstverlening in gevaar te brengen. Flexibiliteit kan zo bijdragen aan lagere pieken, een stabieler net en een betere integratie van hernieuwbare energie.
3. Waterverbruik en waterbron
Koeling kan een aanzienlijke hoeveelheid water vragen. Een toekomstbestendig datacenter registreert daarom niet alleen het totale waterverbruik, maar ook:
- het verbruik per proces of koelinstallatie;
- het aandeel drinkwater;
- het gebruik van regenwater, teruggewonnen water of andere alternatieve bronnen;
- aanvulling, spuiverliezen en verdamping;
- de kwaliteit van het inkomende en geloosde water;
- de WUE bij verschillende IT-belastingen en weersomstandigheden.
De herkomst van het water is daarbij essentieel. Eén kubieke meter drinkwater heeft niet dezelfde lokale impact als één kubieke meter gezuiverd afvalwater. Ook de plaatselijke waterstress en de beschikbaarheid tijdens droge periodes moeten worden meegewogen.
Een lage WUE is dus waardevol, maar moet altijd samen worden gelezen met de gebruikte waterbron en de lokale context.
4. Prestaties van de koelinstallatie
Energie- en waterprestaties komen samen in het koelsysteem. Relevante gegevens zijn onder meer:
- temperaturen aan de aanvoer en retour;
- binnen- en buitentemperatuur;
- luchtvochtigheid;
- koelvermogen en deellast;
- energieverbruik van chillers, pompen en ventilatoren;
- temperatuurverschillen over warmtewisselaars;
- storingen en afwijkingen.
Door deze informatie met de IT-belasting te combineren, wordt zichtbaar hoe efficiënt de koeling onder verschillende omstandigheden functioneert. Dat helpt om regelstrategieën te verbeteren en onnodige veiligheidsmarges te vermijden, zonder de bedrijfszekerheid aan te tasten.
5. Hernieuwbare energie en CO₂-uitstoot
Het aandeel hernieuwbare energie is een van de Europese kernindicatoren. Voor een geloofwaardig klimaatbeeld zijn echter ook de oorsprong en het tijdstip van de elektriciteit relevant.
Volg daarom:
- het totale elektriciteitsverbruik;
- lokale hernieuwbare productie;
- rechtstreeks gebruikte en aan het net geleverde productie;
- ingekochte hernieuwbare elektriciteit;
- de koolstofintensiteit van het verbruik;
- directe emissies, bijvoorbeeld van noodgeneratoren en koelmiddelen.
Zo ontstaat een vollediger beeld dan met certificaten of jaargemiddelden alleen. Het maakt ook duidelijk op welke momenten elektrificatie, opslag of flexibel verbruik de grootste klimaatwinst kan opleveren.
6. Beschikbare en hergebruikte restwarmte
Datacenters produceren grote hoeveelheden warmte. Of die warmte nuttig kan worden ingezet, hangt onder meer af van haar temperatuur, continuïteit en afstand tot mogelijke afnemers.
Belangrijke gegevens zijn:
- de beschikbare hoeveelheid restwarmte;
- het temperatuurniveau;
- de beschikbaarheid doorheen de dag en het jaar;
- de afstand tot gebouwen, industrie of een warmtenet;
- de energie die nodig is om de temperatuur met een warmtepomp te verhogen;
- de werkelijk geleverde en gebruikte warmte.
De Energy Reuse Factor toont welk aandeel van de energie opnieuw wordt benut. Voor een haalbare businesscase moeten daarnaast ook vraag en aanbod in de tijd op elkaar aansluiten.
Van afzonderlijke meters naar één prestatiebeeld
De grootste meerwaarde ontstaat wanneer energie-, water-, koelings- en operationele gegevens niet in afzonderlijke systemen blijven zitten.
Een geïntegreerd dashboard kan bijvoorbeeld tonen hoe een stijgende IT-belasting tegelijkertijd invloed heeft op:
- het elektriciteitsverbruik;
- de koelvraag;
- het waterverbruik;
- het beschikbare restwarmtepotentieel;
- vermogenspieken;
- de CO₂-uitstoot.
Daardoor wordt het mogelijk om oorzaken te herkennen in plaats van alleen totalen te rapporteren. Het dashboard wordt zo niet enkel een compliance-instrument, maar ook een hulpmiddel voor dagelijks beheer en investeringsbeslissingen.
In 4 stappen naar een toekomstbestendige meetstrategie voor uw datacenter
Een toekomstbestendig datacenter hoeft niet meteen elk mogelijk gegeven te verzamelen. Een praktische aanpak begint met vier vragen:
1. Welke gegevens zijn verplicht of strategisch noodzakelijk?
2. Welke meters en systemen leveren die gegevens vandaag al?
3. Waar ontbreken betrouwbare metingen of gemeenschappelijke definities?
4. Welke indicatoren helpen daadwerkelijk om operationele beslissingen te nemen?
Vervolgens kunnen meetplan, dashboards, alarmgrenzen en verbeterdoelstellingen stapsgewijs worden opgebouwd.
Efficiëntie wordt zichtbaar én vergelijkbaar
Het voorgestelde Europese label maakt duidelijk welke richting het beleid uitgaat: datacenters zullen hun prestaties steeds beter moeten onderbouwen. Bovendien bereidt de Europese Commissie mogelijke minimale prestatienormen voor. Die normen zijn nog niet definitief.
Wie energie, water, koeling, restwarmte en flexibiliteit vandaag al geïntegreerd opvolgt, krijgt niet alleen meer grip op toekomstige rapportering. Dezelfde gegevens helpen ook om kosten te verlagen, risico’s te beheersen en investeringen beter te onderbouwen.
Veolia ondersteunt organisaties bij het meten, analyseren en optimaliseren van hun energie- en waterprestaties, van technische installaties en koeling tot waterbehandeling, restwarmte en geïntegreerd facility management.
Wilt u weten waar het grootste optimalisatiepotentieel zit in uw datacenter?
Bespreek uw energie- en wateruitdaging met onze experts.